ΕΝΑΣ ΗΡΩΙΚΟΣ ΠΡΟΓΟΝΟΣ

Ήταν το μεγαλύτερο από τα έξι παιδιά ενός ιερωμένου που ήταν και ράφτης.  Πρέπει να γεννήθηκε στο χωριό της μάνας του, τους Μελισσουργούς της Άρτας. Η καταγωγή του όμως από τον πατέρα του ήταν το Παχτούρι Τρικάλων. Χωριό αργυροχρυσοχόων και κτηνοτρόφων, που το είχαν καταστρέψει οι ληστρικές συμμορίες Τουρκαλβανών.

Όταν το χωριό ανασυγκροτήθηκε πάλι, ο παπάς (και ράφτης...) πήρε την παπαδιά του και τα έξι παιδιά του και γύρισε στο χωριό του σαν εφημέριος.

Όμως ο παπάς απεβίωσε, σχετικά νέος, οπότε η παπαδιά με τα έξι ορφανά παπαδόπουλα γύρισε πίσω στο χωριό της (τους Μελισσουργούς) για να τη βοηθήσουν τ’αδέλφια της ν’αναστήσει τα παιδιά της.

Το μεγαλύτερο, ο Βασίλης, παιδί φιλοπρόοδο και σοβαρό,  εστάλη από τους θείους του στα Γιάννενα για να σπουδάσει στη Ζωσιμαία Σχολή.

Μετά πήγε στη Ρουμανία και στη Ρωσία, που ζούσαν άλλοι μπαρμπάδες του και εργάστηκε για χρόνια σαν γραμματικός (λογιστής) κοντά σε πλούσιους Ρώσους μεγαλέμπορους.

Κατά την επανάσταση του 1821, όπως όλοι οι Έλληνες της διασποράς που ήξεραν πέντε γράμματα, κατέβηκε στην Πατρίδα για να συνδράμει στην ανεξαρτησία της από τον Τουρκικό ζυγό.

   

(Η επίσημη σημαία -έμβλημα της Φιλικής Εταιρείας)

Πρέπει να ήταν μυημένος στους σκοπούς της Φιλικής Εταιρίας γι’αυτό κατατάχθηκε σαν γραμματικός και υπασπιστής του Καπετάν Γρηγόρη Λιακατά, που ήταν  γενναιότατος αλλά εντελώς αγράμματος όπως όλοι σχεδόν οι καπεταναίοι της Επανάστασης.

Κατά την πολιορκία του Μεσολογγίου, το σώμα του Καπετάν Λιακατά κλείσθηκε στο νησάκι Ντολμά, απέναντι από το Αιτωλικό και στην τελική ηρωϊκή τους έξοδο (28 Φεβρουαρίου 1826) σκοτώθηκαν οι περισσότεροι.  Μεταξύ αυτών και ο Καπετάν Λιακατάς  και ο υπασπιστής-γραμματικός....

    

Ο Βασίλης Παπαράπτης ήταν αδελφός του προπάππου μου Γεωργίου Παπαράπτη. Δεν παντρεύτηκε ποτέ και δεν άφησε δικούς του απογόνους, όμως όλοι εμείς, τα μικρανήψια του ακούγαμε πάντα από τους γονείς μας την ιστορία του από μικρά παιδιά και νιώθουμε πολύ περήφανοι.

Ο πατέρας μου όσο ζούσε φύλαγε με σεβασμό το καλαμάρι του και κάποια από τις παλάσκες του και τώρα που βρίσκονται στα δικά μου τα χέρια, σας τα παρουσιάζω και αφιερώνω αυτή την ανάρτηση στη μνήμη του.......

Ας είναι αιώνια.....

 

Με πατριωτικούς χαιρετισμούς (λόγω ημέρας και....καταγωγής).

Σας φιλώ.

ΤΟ ΠΡΟΞΕΝΙΟ....

Από μικρή είχε ένα μεγάλο όνειρο......

 Όταν θα ερχόταν η ώρα, θα ήθελε ν’ αφήσει το χωριό της και να παντρευτεί στην Αθήνα.΄Ετσι είχαν κάνει πολλές συμπατριώτισσές της...έτσι είχε κάνει και η αμέσως  μεγαλύτερη αδελφή της (η ακόμα μεγαλύτερη  είχε ήδη παντρευτεί στο χωριό....ήταν ένας απλός, άγιος άνθρωπος, χωρίς ιδιαίτερες φιλοδοξίες όσον αφορά την αποκατάστασή της).

Έβλεπε λοιπόν τις «Αθηναίες» να έρχονται στο χωριό,  σε γιορτές και καλοκαιρινές διακοπές, με τους κοστουμαρισμένους συζύγους και τα αφράτα αρχοντόπαιδά τους, ντυμένες με τα ταγιεράκια τους  και στολισμένες με τα κοσμήματά τους (μερικές φορούσαν ακόμα και καπέλο με...βέλο) να φιγουράρουν στην εκκλησία το πρωί και το βραδάκι στα καφενεία του χωριού να τρώνε γλυκά του κουταλιού αυτές.....και «υποβρύχιο» τα αρχοντόπαιδα (οι κοστουμαρισμένοι φυσικά το τοπικό τσίπουρο).

Υπήρξε εξαιρετικά όμορφη και πάντα επεσκίαζε τις δύο μεγαλύτερες αδελφές της με αποτέλεσμα να μην της επιτρέπουν να τις συνοδεύει στις εξόδους τους για να μη γίνονται οδυνηρές...συγκρίσεις  (το  «δεύτερο» εμπόρευμα έπρεπε να φεύγει πρώτο.....η μικρότερη είχε καιρό).

Όταν λοιπόν η κακομοιρούλα στολιζόταν για να ακολουθήσει τις μεγαλύτερες στη βόλτα, η μάνα της και η γιαγιά της (και σίγουρα και οι μεγαλύτερες υποψήφιες...) την απόπαιρναν και της έλεγαν «κάτω εσύ τα....τσατσάρια» (δηλ. εσύ μη χτενίζεσαι....δεν έχει έξοδο για σένα).

Προξενιά είχε πάρα πολλά, αλλά τί να το κάνεις ?????.....Οι περισσότεροι υποψήφιοι ήσαν ή τσοπάνηδες ή γεωργοί. Και δεν μπορούσε επ’ ουδενί να φανταστεί τον εαυτό της με χωριάτικα μισοφόρια (πιθανόν και κάνα...τσεμπέρι), να ετοιμάζει προσφάγια (κολατσιό) μέσα σε υφαντά ταγάρια, να μαζεύει ελιές...φακές... ρόβη και λαθούρια μαζί με το γεωργό ή  ν’ αρμέγει πρόβατα και να κάνει φορμαέλες και ...ψιμοτύρια μαζί με τον τσοπάνο.

Εκτός αυτού πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν και το γεγονός ότι εκτός από όμορφη ήταν κομψή και καλλιεργημένη.  Και παρ΄όλο που πολλές φορές ντυνόταν με τα ρούχα των μεγαλύτερων αδελφών της, περπατούσε και....φυσούσε. Είχε λοιπόν και κάποια προξενιά αξιόλογου επιπέδου,  αλλά επειδή οι υποψήφιοι είχαν την ηλικία του πατέρα της....ή είχαν κάποιο βεβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό....απορρίπτονταν.

Έτσι λοιπόν δεν έχανε ευκαιρία να κατεβαίνει στην Αθήνα, στην παντρεμένη αδελφή της, τάχα να τη βοηθήσει με τα μωρά και  με την τρελλή προσδοκία να βρει τον γαμπρό των ονείρων της.

Και φυσικά η ευκαιρία δεν άργησε να βρεθεί. Στην αρχή τη διπλάρωσαν κάποιοι γαμπροί Αθηναίοι μεν αλλά με επαγγέλματα όχι τόσο κολακευτικά. Σιγά να μην έπαιρνε...τραβαγιέρη (οδηγό στα τραμ της εποχής).....μεγαλομπακάλη (την ταινία ο «μπακαλόγατος» την ξέρετε όλοι....).....ή οδηγό τρίκυκλης μοτοσυκέτας («Εκτελούντε Μεταφορέ»). Αυτηνής τα όνειρά της ξεκινούσαν από δημόσιο υπάλληλο και άνω (πέρα από το prestige, έπρεπε και να εξασφαλιστεί δια βίου). 

Τον δημόσιο υπάλληλο που πάντα ονειρευόταν λοιπόν τον συνάντησε στην Αθήνα σε μια βάφτιση. Ο υποψήφιος ήταν φίλος της οικογένειας του μωρού. Την είδε κι έπεσε ξερός. Εκείνη φορούσε ένα κόκκινο φορεματάκι και η κατάμαυρη κοτσίδα της στόλιζε σαν στέμμα το κεφάλι της. Στα χέρια της κρατούσε μια λεπτή εσάρπα (Φινόπωρο γαρ ...) και στα πόδια της φορούσε ψηλοτάκουνα δίσολα πέδιλα με μπαρέτα.....Μια πανέμορφη μελαχροινή οπτασία. 

Της έστειλε αμέσως προξενιά κι έγινε η πρώτη επίσημη συνάντηση στο σπίτι της παντρεμένης αδελφής της. Ο γαμπρός της έπαιζε το ρόλο και του οικοδεσπότη αλλά και του κηδεμόνα της υποψήφιας νύφης.

Πριν γίνει η συνάντηση, η αδελφή της με τις φίλες της φρόντισαν να τη σουλουπώσουν ....κατά το δοκούν. Την πήγαν κομμωτήριο, της έκοψαν την παχιά μαύρη κοτσίδα της και της έκαναν...περμανάντ. Την στόλισαν και της έβαλαν κι ένα κατακόκκινο κραιγιόν.

 Ο υποψήφιος μπαίνοντας, τη βλέπει και νιώθει να του έρχεται το....εγκεφαλικό. Και είχε δίκιο ο χριστιανός.....γιατί «άλλη του δείξανε....και άλλη του μπήξανε». Βέβαια, όπως και να το κάνουμε η ομορφιά....είναι ομορφιά. Και είπε το «ναι».....με δύο όρους (για αρχή....μετά έβαλε κι άλλους). Ο πρώτος όρος έλεγε ότι το μαλλί θα επανερχόταν στην φυσική του κατάσταση και ο δεύτερος δεν ήταν μόνο προφορικός.....είχε και δράση. Σηκώθηκε, έβγαλε το πάνινο μαντηλάκι του από το μικρό του το τσεπάκι.....την πλησίασε.....της σκούπισε το κόκκινο κραιγιόν από τα σαστισμένα χειλάκια της...τη φίλησε...και δείχνοντας τα υπολείμματα της μπογιάς στο μαντηλάκι του.....της είπε «ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΘΑ ΤΟ ΞΑΝΑΒΑΛΕΙΣ ΠΟΤΕ....». Κι εκείνη, με χαμηλωμένα τα μάτια της του είπε ...ΟΠΩΣ ΘΕΣ....(σιγά να μην έχανε τον Αθηναίο δημόσιο υπάλληλο για ένα παλιοκραιγιόν).

Και πράγματι, μπορεί για πρακτικούς λόγους να είχε πάντα κοντό το μαλλάκι της, όμως δεν το έβαψε ποτέ και όχι μόνον δεν ξανάβαψε τα χείλη της αλλά δεν χρησιμοποίησε κανένα απολύτως καλλυντικό πέρα από την κολώνια της.

 

Σαν σήμερα λοιπόν, στις 25 Σεπτεμβρίου του 1949 στον (παλιό) Άγιο Ιωάννη της λεωφ.Βουλιαγμένης ένωσαν τις ζωές τους οι γονείς μου .....και σας αφιερώνω την ιστορία της γνωριμίας τους.

Να είστε καλά.....πολλά πολλά φιλιά.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΜΑΝΟΥΛΕΣ

Σε όλες τις μανούλες του κόσμου ολόκληρου εύχομαι.....

Να είναι γερές και δυνατές,

Να αντέχουν  και να στηρίζουν τις οικογένειές τους,

Να αγαπούν και να συγχωρούν,

Να είναι ακούραστες,

Να έχουν τεράστια αποθέματα υπομονής,

Να είναι πάντα ευδιάθετες και να χαμογελούν,

Να τις αγαπούν και να τις σέβονται,

Να τις κάνουν περήφανες τα παιδιά τους,

Να καμαρώνουν για τα εγγόνια τους.

Να νιώθουν πλήρεις και ασφαλείς στα γεράματά τους......

Αμέτρητα φιλιά σε όλες ανεξαιρέτως......

Και μια αγκαλιά λουλούδια σε κάθε μια ξεχωριστά.

 Αντε κορίτσια.....να μας χαίρονται.....και του χρόνου να είμαστε ΟΛΕΣ ΚΑΛΑ.....Φιλιά

25η ΜΑΡΤΙΟΥ

 

Μια πολυσήμαντη ημερομηνία.......

Επέτειος της Εθνικής μας Παλιγγενεσίας.

Ευαγγελισμός της Θεοτόκου.

Ημέρα παρελάσεων και εορτασμών στα σχολειά όλης της επικράτειας.

Παρ’ όλο που πολλές απ’ αυτές τις εικόνες έχουν κάπως ξεθωριάσει στη μνήμη μου (τί να πρωτοχωρέσει κι αυτό το έρμο ....πυκνοκατοικημένο από έννοιες κρανίο),  εν τούτοις θυμάμαι τη λαχτάρα μου να πω το ποίημα μου και να παρελάσω με τη μπλε πλισεδένια φουστίτσα μου και τη λευκή μπλούζα (…κι άσπρη κορδέλα στο μαλλί).

 Καμιά σχέση με τη βαρεμάρα και την αδιαφορία των σημερινών μαθητών να παίρνουν μέρος σε τέτοιες εκδηλώσεις.

Αλλά είπαμε.....άλλες εποχές. Εμείς πηγαίνοντας κάθε μέρα προς τις τάξεις μας, διασχίζαμε έναν τεράστιο διάδρομο γεμάτο με τα πορτραίτα των Αγωνιστών της Επανάστασης του ’21 και νιώθαμε τη ματιά τους απάνω μας....σαν να μας χάϊδευαν με το βλέμμα τους οι παππούδες μας και οι γιαγιάδες μέσα από τις οικογενειακές φωτογραφίες. Τέτοια οικειότητα.....

Όμως η γιορτή αυτή τότε είχε κι άλλη...πιο προσωπική σημασία, γιατί ήταν η ονομαστική γιορτή του πατέρα μου. Και θυμάμαι τη μία γιορτή να καπελλώνει την άλλη. Γιατί τα λευκά παπουτσάκια με τη μπαρέτα, τα κάτασπρα σοσόνια και τα καινούρια ανοιξιάτικα ρούχα έπρεπε ν’ αγοραστούν και για τη σχολική γιορτή αλλά και για τη γιορτή του μπαμπά.

Στο σπίτι δε να γίνεται ο χαμός.......Θυμάμαι τη μάνα μου να κάνει γενική καθαριότητα από μέρες,  να σιδερώνει τα καρεδάκια της και να ετοιμάζει τα γλυκά της..... κανταϊφι ή γαλακτομπούρεκο για το κυρίως γλυκό και έτοιμα σοκολατάκια μαργαρίτα για το πρώτο καλωσόρισμα. Κι επειδή η γιορτή πέφτει πάντα μέσα στη σαρακοστή είχε προνοήσει και για κάποιο νηστήσιμο γλυκό για τις θεούσες φιλενάδες της.  Γέμιζε τις καράφες της και με το λικέρ βύσσινο που έκανε κάθε καλοκαίρι και ήταν πανέτοιμη η κυρία.

Οι επισκέπτες κατέφθαναν στολισμένοι, οι άντρες με τα καλά τους τα κοστούμια και ρεπούμπλικες και οι κυρίες με σκοτωμένες νυφίτσες στο γιακά του ταγιέρ τους, καρφίτσα στο πέτο και ψιλή κάλτσα με ραφή (αυτή η ραφή στην κάλτσα υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα φετίχ των παιδικών μου χρόνων.....αλλά όταν η μαντάμ μου επέτρεψε να φορέσω ψιλή κάλτσα...είχε περάσει η μόδα της).

 Μας έφερναν ως δώρο ποτά (λικέρ, πέπερμιντ, κουαντρώ ή βερμούτ) και γλυκά (πάστες ή ταψιού). Κάποιοι έβγαζαν από τις τσέπες τους και σοκολατίτσες αμυγδάλου για μας τους μικρούς. Λουλούδια δεν θυμάμαι να μας έφερναν γιατί εκείνη την εποχή τα άνθη ήταν για τους αρραβώνες και τα «έξω από ‘δω» (έτσι αποκαλούσε η μάνα μου τις κηδείες...)

Επίσης, τώρα που το θυμάμαι, οι γιορτές ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να γίνονται «συναντήσεις» υποψηφίων γαμβρών τε και νυμφών και η μάνα μου σε τέτοια ήταν....μανούλα (μόνο σε μένα δυσκολεύτηκε αρκετά να παίξει το ρόλο της Βασιλειάδου....το έχω ξαναγράψει).

Το σπίτι γέμιζε κόσμο κι εμείς αδημονούσαμε πότε θα τελειώσει η γιορτή για ν’ανοίξουμε τα κουτιά με τα γλυκά και η μάνα μου για να φορέσει τις παντόφλες της γιατί τα πόδια της είχαν γίνει τούμπανο από τις τακούνες....

 Και όταν επιτέλους μέναμε μόνοι, τότε εγώ με τ’ αδέλφια μου τσακωνόμαστε ποιός θα φάει τη σοκολατίνα, ποιός τη σεράνο και ποιός τη νουγκατίνα. Η δε μάνα μου να παριστάνει το διαιτητή χωρίς σφυρίχτρα αλλά με τον...πλάστη και στο τέλος να βουτάει τα κουτιά και να τα χώνει στο ψυγείο για να μας τιμωρήσει (εγώ θυμάμαι σηκωνόμουν τη νύχτα κι έτρωγα αυτό που είχα «καπαρώσει»....συνήθεια που την κρατώ μέχρι σήμερα απαρεγκλίτως όταν υπάρχουν στο ψυγείο διανυκτερεύοντα γλυκά).

Με τούτα ...και με ‘κείνα....πέρασε κι αυτή η μέρα με τις αναμνήσεις μου. Και χαίρομαι πολύ με τη σκέψη ότι μπορεί να έγινα η αιτία να σκαλίσετε κι εσείς κάποιες δικές σας.....

Του χρόνου τέτοια μέρα εύχομαι να είμαστε όλοι .....καλύτερα.

Χρόνια πολλά....και πολλά φιλιά.

XΩΡΙΣ ΤΗ ΜΑΜΑ......

Σήμερα συμπληρώνονται  εννιά χρόνια χωρίς τη μαμά....

Και θέλω να πω ότι το πρώτο επετειακό κείμενο που έγραψα για εκείνη πριν 4 χρόνια (2008) ήταν και η αιτία που δημιουργήθηκε αυτή η σελίδα. Θυμάμαι κάθησα μια νύχτα κι έγραψα όλο το κείμενο χωρίς να διορθώσω το παραμικρό. Ενα ποτάμι λέξεων ξεχείλιζε από την καρδιά μου, ενωνόταν με τα δάκρυά μου και πήδαγε στη λευκή οθόνη του υπολογιστή μου....

Παρ’ όλο που είχαν περάσει ήδη πέντε χρόνια, τα συναισθήματα ήταν ακόμα πολύ έντονα. Και δεν σας κρύβω...το έχω διαβάσει άπειρες φορές από τότε....και πάντα με συγκινεί.....όπως κι εσάς αν κρίνω από τα θερμά σχόλιά σας.....

Σήμερα, εννέα χρόνια μετά, τα πράγματα είναι αρκετά διαφορετικά. Θα αναφερθώ στο τελευταίο σχόλιο της εν λόγω ανάρτησης που νομίζω ότι τα λέει όλα.....

«Σας ευχαριστώ πολύ όλους.....είναι αλήθεια ότι για αρκετά χρόνια δεν τολμούσα να αναφέρω κάτι σχετικό με τη μάνα μου και να μη με πάρουν τα ζουμιά.....εγώ που δεν έκλαιγα ποτέ (..και δεν κλαίω) μπροστά σε τρίτους. Στράβωσαν τα ματάκια μου...ανέβασα ζάχαρο.... Και σκέφτηκα ότι οι άνθρωποι που με έχουν ανάγκη με θέλουν γερή και δυνατή. Κι αυτό θα ήθελε και η μάνα μου....και με αυτή τη σκέψη και με τη βοήθεια του πανδαμάτορα χρόνου.....ο πόνος μαλάκωσε. Αλλωστε ο χρόνος εκτός από πανδαμάτωρ είναι και γιατρός. Ετσι δεν λένε ????? Αααα....τώρα είναι και κάτι άλλο που με παρηγορεί. Σκέφτομαι ότι αν ζούσε, φέτος θα έκλεινε τα 90...οπότε ???»         2 Ιουνίου 2010

Βέβαια, αν ζούσε ακόμα, φέτος θα έκλεινε τα 92....και πάντα σκέφτομαι, κάθε χρόνο που περνάει, πώς θα ήταν αν ζούσε σήμερα......Μπορεί να είχε γίνει ένα «καβούκι» αλλά αν τα μυαλά της ήταν ακόμα στη θέση τους (και είμαι σίγουρη ότι θα ήταν...) θα έκανε τα περισσότερα από εκείνα που συνήθιζε να κάνει όταν ήταν κάπως νεότερη....Δηλαδή....

Θα μας μαγείρευε για να έχει τον έλεγχο και της καθαριότητας αλλά και των νηστειών (έφριττε όταν τολμούσαμε να ζητήσουμε αρτύσιμο μενού Τετάρτη και Παρασκευή.....να έχετε και λίγο σέβας....υπάρχουν κι άλλες μέρες να φάτε κρέατα....μας κατακεραύνωνε). Πάντως σαν μαγείρισσα ήταν πολύ μερακλού....

Θα ήθελε να τη μεταφέρουμε στην εκκλησία της για λειτουργίες, κηδείες, μνημόσυνα και εξομολογήσεις για να μας αναγκάζει να μπαίνουμε κι εμείς σε μια....σειρά (έχω κλείσει ραντεβού με τον πνευματικό μου.....μήπως θες κι εσύ, μετά από μένα, να του πεις τίποτα ????? ΟΧΙΙΙΙΙΙ......καλάάάάά......Κοίτα...αν αρχίσεις να εξομολογείσαι όταν φτάσεις στην ηλικία μου...δεν θα έχει αξία).

Θα καλούσε τις φίλες της για τσάϊ και...συμπάθεια και κοινωνική κριτική  (εννοείται ότι η συμπάθεια θα περιοριζόταν στις παρούσες......για τις απούσες θα προσφερόταν τσάϊ και...αντιπάθεια), και θα μας έδινε παραγγελίες για νηστήσιμα κεκάκια και νηστήσιμες πιτσούλες (αν είναι δυνατόν......για το αρτύσιμο κουτσομπολιό δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα).

Θα ανέβαινε στον όροφό μας και θα μας ανάγκαζε να βλέπουμε τα κανάλια και τις εκπομπές της αρεσκείας της…με το «έτσι θέλω» (ευτυχώς υπήρχαν και άλλοι δέκτες στο σπίτι....), κι αν χρειαζόταν να μας γυρίσει κάποια μπουγάδα από την «καλή», θα σχολίαζε όλα μας τα ρούχα, κατά προτίμηση τα ...εσώρρουχα («ήθελα να’ξερα ποιανής ποπός χωράει εδώ μέσα .....» σχολίαζε για τα βρακιά των κοριτσιών ιδιαίτερα.....και το χειρότερο, απευθυνόμενη σε μένα......δεν πιστεύω αυτό το πράμα να το φοράς εσύ ????.....χα χα χα...ακόμα τα θυμόμαστε και γελάμε).

Κάθε φορά που θα κατεβαίναμε τις σκάλες για να πάμε κάπου, θα μας περίμενε στο δικό της πλατύσκαλο (αντένες του Υμηττού τα αυτιά της....) και θα τσεκάριζε το ντύσιμο, το χτένισμα και το μακιγιάζ μας, με ανάλογα σχόλια (ακόμα και τώρα, μόλις φτάνω στην πόρτα της...νομίζω ότι θα τη δω μπροστά μου)....και θα ακούγαμε τη μόνιμη επωδό....."στο καλό και όμορφα"  (αυτό το «όμορφα» πάντα με διαόλιζε θυμάμαι.....να βγαίνεις με τον άντρα σου 50 χρονών γυναίκα...και να σου λέει «όμορφα» χα χα χα).

Αν δεν θα μπορούσε λόγω ηλικίας (λέω αν....και πάλι δεν κόβω το λαιμό μου) να συμμετέχει στις αγαπημένες της εκδρομές και ταξίδια, θα μας βομβάρδιζε με δεκάδες χειρόγραφα με διηγήσεις από προηγούμενες (εσωτερικού και εξωτερικού) και θα απαιτούσε να της τα διορθώσουμε («χτενίσουμε» έλεγε...), να τα δακτυλογραφήσουμε, να τα εκτυπώσουμε σε τόσα αντίτυπα όσες ήταν και οι φιλενάδες ....ααααα και το καλυτερότερο...να τα μοιράσουμε στα σπίτια τους.

Την εποχή των Απόκρεω θα καλούσε όλα τα ανήψια της από τις αδελφές της και το μενού θα περιελάμβανε πατσάδες, γαρδούμπες, ντολμάδες και άλλα κρεατικά στα οποία εκείνη έτρεφε ιδιαίτερη αδυναμία και λόγω καταγωγής (Ρούμελη....) αλλά και για να πάρει δυνάμεις για την επερχόμενη σαρακοστή (έπρεπε να....στυλωθεί έλεγε).

Και βέβαια, το ακουστικό του τηλεφώνου θα είχε πιάσει...κρέας στο μάγουλό της και δεν θα της είχε ξεφύγει γιορτή, επέτειος, συγχαρητήρια, συλλυπητήρια και πάσης φύσεως κοινωνική δραστηριότητα από τηλεφώνου....

Θα μπορούσα να γράψω κι άλλα πολλά για τη μαμά μου (53 χρόνια ζήσαμε περίπου αυτοκόλλητες...) αλλά δεν θέλω να κουράσω περισσότερο. Αλλωστε και στις διάφορες αναρτήσεις μου όλο και κάποια αναφορά κάνω για εκείνη. Γιατί υπήρξε πράγματι ανεκδιήγητη (με την έννοια βέβαια ότι οι διηγήσεις γι' αυτήν δεν έχουν τελειωμό......)

 Μη τη βλέπετε να ποζάρει έτσι γλυκιά και αθώα.....στην πραγματικότητα ήταν μεγάλη....μαφία.....

Αχ βρε μάνα........πόσο μας λείπεις....

Απόψε σας φιλώ δακρυσμένη.......

ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ (παραλειπόμενα....)

Καλά περάσαμε χτες με τους πάσης φύσεως εορτασμούς και φανφάρες για τη γιορτή της γυναίκας, τις βαρύγδουπες δηλώσεις και τα τσιτάτα των διαφόρων ειδικών από την τηλεόραση, τις ιστορικές αναδρομές και τις αναλύσεις των αιτίων που η γυναίκα ήταν στη γωνία  από καταβολής κόσμου. Και  είμαι σίγουρη ότι παρ’ όλη την οικονομική κρίση που περνάμε, σίγουρα βρέθηκαν κάποιες δήθεν καταπιεσμένες, άλλες πάλι για το χαβαλέ της ημέρας,  που μαζεμένες σε παρέες εξέδραμαν στα μπαρ και τα ταβερνεία και το γλέντησαν με ποτά, μεζεκλίκια και πάσης φύσεως ξεσαλώματα (τσιφτετέλια πάνω στα τραπέζια κλπ....).  Λες και τις άλλες μέρες τις έχεις αλυσσοδεμένες στο σπίτι σαν το......Κωσταλέξι.

  Σας τα λέω εξ ιδίας πείρας γιατί και μένα κάποτε στα νιάτα μου,  με παρασέρνανε κάποιες ζωηρές.....και παράταγα άντρα και 3 μικρά παιδιά (και τη μάνα μου να  αφρίζει  ότι..... «εδώ μέσα γίνονται Σόδομαααα και Γόμορααααα...») και τις ακολουθούσα κι εγώ...και ξέρετε πώς ένιωθα ???......σαν μια καταπιεσμένη μειονότητα που της επέτρεπαν μόνο μια μέρα το χρόνο να δείξει την παρουσία της και να χαρεί........Μετά συμμαζεύτηκα,  έδεσα τα μυαλά μου «κόμπο» κι αποφάσισα να το γλεντάω κάθε μέρα, με όποιο τρόπο μου άρεσε εμένα.....και δεν περίμενα τις επετείους......

Η χθεσινή μέρα λοιπόν μου θύμισε ένα ανεκδοτάκι σχετικό με την  Ημέρα της Γυναίκας  και θα ήθελα να το πω, για να κλείσουμε τον εορτασμό γελώντας.....(κι ας με συγχωρήσουν οι φίλες που πήγαν χτες και το ‘ριξαν έξω.....καλά έκαναν αφού αυτό ένιωθαν.....)

  Δύο γυναίκες λοιπόν,  αποφασίζουν να αφήσουν σπίτι και παιδιά στους άνδρες τους (όπως έκανα κι εγώ, καλή ώρα, κάποτε....) και να βγούν μαζί με άλλες φίλες τους να γλεντήσουν τη μέρα της γυναίκας. Παίρνουν σβάρνα τα μπάρ της περιοχής και λίγο μετά τα μεσάνυχτα επιστρέφουν σπίτι "λιώμα". Κόβουν δρόμο μέσα από το νεκροταφείο της περιοχής και μιάς και είναι ερημιά αποφασίζουν να κάνουν μιά στάση για την... ανάγκη τους.
Η μία από τις δύο αφού τελειώνει σκουπίζεται με το εσώρουχό της και μετά το πετάει. Η άλλη, το λυπήθηκε γιατί ήταν και ακριβό, απλώνει το χέρι και τραβάει μιά κορδέλλα από στεφάνι για να σκουπιστεί.
Την άλλη μέρα συναντιούνται οι άνδρες τους.
- Ρε συ! λέει ο ένας. Τι πάθαμε ρε! Τι κάνανε οι γυναίκες μας χτές;  Να σκεφτείς ότι η δικιά μου γύρισε σπίτι χωρίς βρακί!!
- Μμμμμμ..... Αυτό δεν είναι τίποτα! λέει ο άλλος. Η δικιά μου γύρισε σπίτι με μιά ταινία στον ποπό,  που έλεγε: "ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΣΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 8ο ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΣΩΜΑ ΔΕΝ ΘΑ ΣΕ ΞΕΧΑΣΟΥΝ ΠΟΤΕ!".

Περιττό να πω ότι εγώ ποτέ δε γύρισα σπίτι "λιώμα" γιατί πίνω ελάχιστα.....με φέρνανε μέχρι την πόρτα μου και όχι μέσα από...νεκροταφεία....όσον αφορά δε το βρακί μου....ήταν πάντα στη θέση του.......

Αυτά ....και πολλά φιλιά.....

ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

Κανονικά, επειδή όπως έχετε καταλάβει (και έχω κι εγώ εισπράξει από σας...) τα «επετειακά» κείμενα είναι το ...φόρτε μου,  αυτή την ανάρτηση έπρεπε να την έχω επεξεργαστεί από μέρες πριν,  ώστε σήμερα να είναι έτοιμη και αναρτημένη από το πρωί , για να τη διαβάσετε πίνοντας τον καφέ σας και άλλοι να γελάσετε, άλλοι να προβληματιστείτε κι άλλοι να κλάψετε... Μετά απ’ αυτά που θα πω, μερικοί (ή μερικές) μπορείτε και να γιορτάσετε. Αλλά επειδή για μένα αυτή η μέρα δεν σημαίνει τίποτε απολύτως, με βρήκε εντελώς απροετοίμαστη. Κι αν χτες το βράδυ, μια καλή φίλη που επικοινωνώ τελευταία μαζί της με μηνύματα, δεν μου το θύμιζε....ούτε που θα ασχολιόμουν καν.

Πριν πολλά πολλά χρόνια διάβασα το βιβλίο της Σιμόν Ντε Μπωβουάρ «ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΦΥΛΟ» (το αγόρασα, το διάβασα κι από τότε κατέχει περίοπτη θέση στη βιβλιοθήκη μου...).

Στον πρόλογο λοιπόν του βιβλίου γράφει τα εξής....

«Δε γεννιέσαι γυναίκα, γίνεσαι. Καμιά βιολογική, ψυχολογική ή οικονομική μοίρα δεν προσδιορίζει τη μορφή με την οποία η γυναίκα παρουσιάζεται στην κοινωνία. Είναι ο πολιτισμός στο σύνολό του που παράγει αυτό το πλάσμα, που είναι ανάμεσα στον αρσενικό και τον ευνούχο και περιγράφεται σαν θηλυκό».

Ετσι αρχίζει το κεφάλαιο για την παιδική ηλικία του κοριτσιού, ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια στο ΔΕΥΤΕΡΟ ΦΥΛΟ. Είναι οι γραμμές που έγιναν το κεντρικό σλόγκαν στη «μάχη του φεμινισμού», όπου η Μπωβουάρ πολέμησε όχι μόνο σαν διανοούμενη, αλλά και σαν απλός στρατιώτης, παίρνοντας μέρος στις μαζικές γυναικείες διαδηλώσεις και στους ξεσηκωμούς για ίσα δικαιώματα.

Η διακεκριμένη γαλλίδα μυθιστοριογράφος, γράφει για το δικό της φύλο με τη γνώση και το αισθητήριο μιας σοφής γυναίκας, αλλά και με την πιο ωμή λογική. Είναι τόσο προσγειωμένη όσο μόνο μια γαλλίδα θα μπορούσε να είναι.

Το ΔΕΥΤΕΡΟ ΦΥΛΟ είναι μια μοναδική και παγκόσμια αναγνωρισμένη μελέτη που φωτίζει πολύπλευρα τη γυναίκα και την τοποθετεί στις πραγματικές της διαστάσεις.

Αυτά λοιπόν γράφονται στον πρόλογο του βιβλίου που ανέφερα. Το βιβλίο αξίζει να διαβαστεί απ’ όλους (άντρες και γυναίκες) για να καταλάβουν όλοι πόσο βαθιά ριζωμένες είναι αυτές οι τόσο άδικες προκαταλήψεις εις βάρος των γυναικών. Γιατί παρ’ όλους τους γυναικείους αγώνες και τους εορτασμούς της σημερινής μέρας, όπως πολύ σωστά μου επεσήμανε μια καλή μου φίλη πριν από λίγο (που με πήρε τηλ. για να μου ευχηθεί τάχα χρόνια πολλά για την ημέρα..... και να μου καταθέσει τη δική της προσωπική εμπειρία), ακόμη και σήμερα μια γυναίκα πρέπει να αγωνιστεί διπλά, στον επαγγελματικό στίβο κυρίως, για να αποδείξει ότι είναι τουλάχιστον ίση (αν όχι πολύ καλύτερη...) από έναν κατά γενική ομολογία ηλίθιο συνάδελφό της.

Εγώ τώρα θα μιλήσω προσωπικά, όπως συνηθίζω να κάνω πάντα στις αναρτήσεις μου και θα καταθέσω το προσωπικό μου βίωμα πάνω στο θέμα της καταπίεσης και της διάκρισης που υπέστην από τα παιδικά μου χρόνια.

Ο πατέρας μου όταν γεννήθηκα και τον ρωτούσαν τί παιδί έκανε η μάνα μου....απαντούσε απογοητευμένος χρησιμοποιώντας τη λέξη «ΓΡΑΜΜΑΤΙΟ ......», δηλ. εγώ, σαν κορίτσι που ήμουν, μεγαλώνοντας θα έπρεπε να μου δώσει κάποια προίκα, δηλ. θα είχε στο μέλλον να ξεπληρώσει ένα χρέος. Δεν σας κρύβω ότι παρ’ όλη την αδυναμία που του είχα, αυτό με πείραζε πολύ για πολλά χρόνια. Η μάνα μου το διηγείτο σαν αστείο πάντα και χαχάνιζε, γιατί στο μεταξύ είχε εκπληρώσει την αποστολή της και τον είχε ικανοποιήσει, γεννοβολώντας δύο γιους μετά από μένα (το γραμμάτιο...) αλλά εγώ πικραινόμουν. Άκου «γραμμάτιο»...που μέχρι να παντρευτώ τους κατέθετα όλους τους μισθούς μου και τους βοηθούσα ποικιλοτρόπως....που ικανοποίησα όλα τους τα όνειρα...στις σπουδές μου.....στο γάμο μου. Και που στο τέλος τους γηροκόμησα και η απώλειά τους πάντα θα μου στοιχίζει..... .

Η δε μάνα μου, όταν με έβαζε να κάνω δουλειές π.χ. να στρώνω τα κρεβάτια των αδελφών μου, κι εκείνοι για να με πειράξουν μου λέγαν...στρώσε δούλα το κρεβάτι μου....αντί να τους δώσει από ένα φούσκο ξεγυρισμένο.....με « παρηγορούσε»  τάχα, λέγοντας....μπορεί να σε είπαν δούλα...δεν έγινες κιόλας.....στο κάτω κάτω πρέπει να μαθαίνεις γιατί στο μέλλον θα στρώνεις και το κρεβάτι του άντρα σου...νομίζεις ότι μπορείς να αντιμιλάς ???.....άκου λογική...με προετοίμαζε για να γίνω δούλα κάποιου άντρα στο μέλλον...(πάλι συγχύστηκα σήμερα....)

Και όλη αυτή η αντιμετώπιση με επηρρέασε πολύ και στη μελλοντική μου ζωή  γιατί ΟΛΟΙ βρήκαν έναν «καρπαζοεισπράχτορα» έτοιμο να πει ΝΑΙ σε όλα,  οι προϊστάμενοί μου στη δουλειά...οι συνάδελφοι....οι φίλοι...και κυρίως ο σύζυγος.  Για πολλά χρόνια δεν διεκδίκησα τίποτα στην κοινή μας ζωή....δεν εξέφρασα ποτέ τα ΘΕΛΩ μου και όταν άρχισα να διεκδικώ πράγματα έμενε...άφωνος.

 Και είχε δίκιο ο χριστιανός.....γιατί είχε να αντιιμετωπίσει μια διαφορετική γυναίκα πλέον....που της πήρε πολλά χρόνια να καταλάβει ότι η δική της θέση στο γάμο της ήταν εντελώς διαφορετική από της μάνας της, που ήταν εξαρτώμενη εντελώς από τον....δερβέναγα τον πατέρα μου και που παρ΄όλα αυτά δασκάλευε το μορφωμένο, εργαζόμενο και προικισμένο (είπαμε......γραμμάτιο) κοριτσάκι της να δέχεται τα πάντα.

 Και είμαι απόλυτα σίγουρη,  ότι η σχέση μου με τον κόσμο γενικά θα ήταν εντελώς διαφορετική αν μου είχαν εμφυσήσει  μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση και δεν είχα υποστεί   όλες αυτές τις διακρίσεις που δέχτηκα στο πατρικό μου σπίτι.  ΚΑΙ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΕΠΕΙΔΗ ΕΙΧΑ ΓΕΝΝΗΘΕΙ ΓΥΝΑΙΚΑ.

 Μη βλέπετε τώρα που έχω γίνει μια γλωσσού  και ...¨ξεβρακώνομαι¨ σ΄αυτή τη σελίδα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι έχω ήδη μπει στα δεύτερα ήντα και θέλω να είμαι απόλυτα αληθινή.....η απώλεια των γονιών μου μπορεί να με έθλιψε αλλά και με «απελευθέρωσε»....και για όσους με ξέρουν « καλά»,  τώρα πια  είμαι εγώ η......τσεφαλή της οικοζένειας.....πού λέει κι ο Κρητικός πεθερός μου (πάντα τον απασχολούσε το ζήτημα.....κι όταν ερχόταν στην Αθήνα ρώταγε πάντα μυστικά τη μάνα μου.....τσε δε μου λες συμπεθέρα....τσε ποιος είναι η τσεφαλή της οικοζένειας???...Και οι δύο συμπέθερε......τον τάπωνε  η Εξυπνοπούλου (μετανιωμένη ίσως..).....και φυσικά εκείνος τα «έβαφε»,,,μαύρα).

Σαν κατακλείδα θέλω να πιστεύω ότι εγώ, από τη δική μου κακή εμπειρία, προσπάθησα να μεγαλώσω τα παιδιά μου (δυο κόρες κι έναν γιο....βλέπετε έχω κι από τα δύο φύλα και δικαιούμαι δια να....ομιλώ) όσο γίνεται πιο ισότιμα και με βάση τη δικαιοσύνη και το μέτρο. Γιατί πολύ εύκολα μπορείς να περάσεις στο αντίθετο άκρο και να χαθεί η ισορροπία. Και πιστεύω ότι τα πάντα εξαρτώνται από τις μάνες, κι εγώ σαν μάνα εύχομαι να το έχω πετύχει σε αρκετά καλό βαθμό. 

Αυτά....και του χρόνου τέτοια μέρα να είμαστε όλοι καλά....πολλά φιλιά.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ.......(2).

Επετειακή η σημερινή ανάρτηση, γιατί σήμερα το πρωί που σηκώθηκα και είδα το ημερολόγιο σκέφτηκα ότι αν ζούσε ο πατέρας μου, σήμερα θα έκλεινε τα 100 χρόνια του......Πω πω πω.....πέρασε ένας ολόκληρος αιώνας από τότε που είδε για πρώτη φορά το φως της ζωής, πάνω σ’ ένα ορεινό (αλπικό θα έλεγα...) χωριό των Τρικάλων.  Μεγάλωσε μόνο με τον πατέρα του και τη μεγαλύτερη αδελφή του γιατί στα δύο χρόνια του έχασε τη μάνα του.  Στα 16 του άφησε το χωριό του για να βρει καλύτερη τύχη στην περιοχή του Βόλου. Εγινε τσοπάνης σε ένα μικρό κοπάδι πρόβατα αλλά  η ανήσυχη φύση του του υπαγόρευσε ένα πρωί ν’ αφήσει τα προβατάκια κλειδωμένα στο μαντρί και να φύγει για την Αθήνα (ο τσοπάνης με τη μαγκούρα του ακόμα τον περιμένει.......) Συγκατοίκησε με άλλους 15 συμπατριώτες του σ’ ένα παλιό σπίτι στην περιοχή του Θησείου κι έγινε γαλατάς. Ούτε αυτό του άρεσε. Προτίμησε να γίνει καστανάς το χειμώνα και κουλουράς το καλοκαίρι. Το στέκι του ήταν σε μια γωνία της Ιπποκράτους. Ηταν φιλομαθής γιαυτό γράφτηκε στο Α΄ (νυκτερινό) Γυμνάσιο της Πλάκας . Δίπλα στον πάγκο με τα κάστανα και τα κουλούρια είχε και τα βιβλία του. Τότε η περιοχή των Πευκακίων ήταν γεμάτη με πανέμορφα νεοκλασσικά που τα κατοικούσαν πολύ αξιόλογοι άνθρωποι των Γραμμάτων και των Τεχνών. Πολιτικοί και γενικά άνθρωποι με μεγάλες θέσεις την εποχή εκείνη, κατηφορίζοντας προς τα γραφεία τους, έκαναν μια μικρή στάση για να ψωνίσουν τα κουλούρια τους και να πουν δυο κουβέντες με τον νεαρό Βαγγελάκη. Το γεγονός ότι δούλευε σκληρά και ταυτόχρονα διάβαζε τους εντυπωσίαζε. Ενας απ’ αυτούς, ο αείμνηστος Αλέξανδρος Βαμβέτσος, σπουδαίος νομικός τον πήρε υπό την προστασία του. Μόλις τελείωσε το γυμνάσιο τον βοήθησε να διοριστεί στο υπουργείο των τριών ΤΤΤ (τηλεφωνία, τηλεγραφεία, ταχυδρομεία). Τοποθετήθηκε στο ταχυδρομείο Θησείου κι αργότερα στο Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο. Στην κατοχή πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση και στο τέλος του πολέμου παντρεύτηκε τη μάνα μου. Απέκτησε 3 παιδιά (την αφεντομουτσουνάρα μου πρώτη και καλύτερη....), έφτιαξε σπίτια, κι  αγωνίστηκε σκληρά να αναστήσει την οικογένειά του εκείνες τις δύσκολες μεταπολεμικές δεκαετίες. Ηταν πολύ τολμηρός, ανήσυχος, εργατικός (χειρώναξ πολλές φορές.....) αλλά λιγομίλητος κι αυταρχικός.  Γενικά  σαν χαρακτήρας ήταν ήρεμος, με μεγάλη αυτοκυριαρχία αλλά αν τον πήγαινες κόντρα (σύζυγος και τέκνα) σου έδειχνε αμέσως ποιός ήταν το αφεντικό. Οι ποικίλες αγωνίες της ζωής αλλά και η εξαιρετικά πικάντικη κουζίνα της μάνας μου, του ανέβασαν πιέσεις, χοληστερίνες και όλα τα σχετικά που οδηγούν στην καρδιακή ανεπάρκεια. Μας άφησε χρόνους το 1981 στα 69 του χρόνια αφού πρόλαβε και είδε την μοναχοκόρη του παντρεμένη με 2 παιδιά.

Θέλω να συμπληρώσω τα εξής. Οταν πρωτοπήραμε το σπίτι μας είχαμε ένα πολύ μεγάλο κήπο κι επειδή το μεγάλο του όνειρο ήταν να κάνει μια φάρμα, το γέμισε με παντός είδους δέντρα και ζαρζαβατικά αλλά κυρίως με ζώα. Κατσίκες, κότες, πάπιες, χήνες, κουνέλια ήταν το σκηνικό μέσα στο οποίο περάσαμε τα παιδικά μας χρόνια. Ηταν δε τόσο φιλοπερίεργος και  δημιουργικός που αγόρασε κλωσσομηχανή και βγάζαμε τα δικά μας κοτοπουλάκια και παπάκια. Μαστόρευε καθημερινά με αποτέλεσμα τη μισή μέρα να γυρίζει σαν τον λέτσο και την άλλη  μισή να κοστουμαρίζεται και να πηγαίνει στο γραφείο του. Κάτι σαν δόκτωρ Τζέκυλ και Μίστερ Χάϊντ ένα πράμα......

Και κάτι τελευταίο.....Το 1968 η χούντα τον απέλυσε (2 χρόνια ήθελε ακόμα για να συμπληρώσει την 35ετία) κι εκείνος δεν κάθισε με σταυρωμένα τα χέρια. Παρόλο που είχε περάσει 3 εμφράγματα, προχώρησε στην υλοποίηση ενός άλλου απωθημένου του. Να γίνει μελισσοκόμος. Πρώτα πήρε τη σακκούλα με τα φάρμακα (ήταν πάντα πολύ τυπικός) ....μετά πήρε κυψέλες.....μετά πήρε τα βουνά και στο τέλος πήρε των...ομματιών του, που λένε, γιατί ήταν μεγάλη η ταλαιπωρία και το κέρδος ελάχιστο.

Αυτά ήθελα να πω για τον πατέρα μου και θυμάμαι ότι η μάνα μου στα γενέθλιά του μας έφτιαχνε πάντα έναν ωραίο σιμιγδαλένιο χαλβά. Τρέχω κι εγώ στην κουζίνα μου να δω αν έχω σιμιγδάλι.......Σκέφτομαι να σκαρώσω κι εγώ έναν ωραίο χαλβά  σήμερα........Ετσι ......για να τους θυμηθώ και τους δυο.......σαν μνημόσυνο.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ........(1)

Τετάρτη, 12 Μαρτίου 2008, ώρα 5.30 το απόγευμα…..
Ακριβώς όπως πριν από 5 χρόνια. Τετάρτη, 12 Μαρτίου 2003, ώρα 5.30 το απόγευμα.
Και τι σύμπτωση. Δυο μέρες μετά την Καθαρά Δευτέρα, όπως και φέτος…..
Παρόλα τα προβλήματα υγείας της, κοινωνική όπως πάντα, πήρε τηλέφωνο όλες τις φίλες της να τους ευχηθεί καλή σαρακοστή. Που το βρήκε το κουράγιο……Πρώτα λέει φεύγει η ψυχή και μετά το ελάττωμα. Το ακουστικό το είχε στο αυτί της κάτι σαν…σκουλαρίκι. Η καλύτερη συνδρομήτρια του ΟΤΕ. Της άφηνες τα χάπια στο κομοδίνο της, για να τα πιει κι αυτή τα ξεχνούσε, γιατί τηλεφωνούσε με τις ώρες.
- Πήρες μαμά τα χάπια σου,
- Βεβαίως παιδί μου, όπως ακριβώς μου είχες πει.
- Κι αυτά εκεί στο κομοδίνο, τι είναι. Τσιμουδιά…..
Τα χάπια της ήταν φυσικά. Γιατί αντί για χάπια είχε κοπανήσει τις καραμέλες μέντας για το λαιμό.
Τετάρτη λοιπόν, 12 Μαρτίου 2003.
Το 2003 το είχε σίγουρο. Δέκα περίπου χρόνια νωρίτερα το είχε δει στον ύπνο της. Στην εκκλησία μας , λέει, μια φίλη της την πλησίασε και της ψιθύρισε στο αυτί….το 2003. Εκείνη τρομοκρατημένη πίστεψε ότι η ημερομηνία ήταν προφητική. Κάθε τόσο μας το έλεγε. Κάθε φορά που αδιαθετούσε απογοητευόταν εντελώς….Βλέπεις παιδάκι μου, πλησιάζει κι αυτό το παλιο 2003. Ο μεγάλος μου αδελφός, με τις απίστευτες θεωρίες του, επιμένει ότι μ’ αυτή την έμμονη ιδέα, προγραμμάτισε τον εγκέφαλό της για το μοιραίο. Μπορεί να είναι κι έτσι……
Αποχαιρέτησε λοιπόν τις φίλες της, τους συγγενείς της και τους γνωστούς της από το τηλέφωνο κι αυτό μου θυμίζει μια κουβέντα της, όταν κάποτε οι κόρες μου τη ρώτησαν ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που θέλει να θυμάται από τη ζωή της. Οι φίλοι μου και τα ταξίδια μου ήταν η απάντηση. Ούτε καν ο άντρας της, θεός σχωρέστον κι αυτόν (27 χρόνια έκλεισε φέτος)….
Μια βδομάδα νωρίτερα ξύπνησε μέσα στα άγρια μεσάνυχτα. Κοιμόμουνα μαζί της τις τελευταίες μέρες και νόμισα πως είχε έλθει η ώρα να τη βάλω στο αναπνευστικό μηχάνημα. Τι θέλεις μαμά, της λέω. Να ειδοποιήσεις να έλθει η Κατερίνη (η πολυαγαπημένη της ανηψιά κόρη της μαγαλύτερης αδελφής της και πρώτο ανηψάκι στην πατρική της οικογένεια), δεν είμαι καλά σου λέω. Δεν είμαι, εκ φύσεως ζηλιάρα, αλλά εκείνη τη στιγμή άναψε κόκκινο μέσα μέσα μου. Να είναι το μοναδικό της κορίτσι δίπλα της, να την ταϊζει στο στόμα, να την κοιτάει στα μάτια κι αυτή να ζητάει επειγόντως….την Κατερίνη. Η δε τελευταία θα βασανίζεται αιωνίως από τύψεις γιατί δεν κατάφερε να την επισκεφτεί πριν πεθάνει……
Περιμέναμε λοιπόν την προγραμματισμένη επίσκεψη της γιατρού της. Ξύπνησε, πλύθηκε στο μπάνιο και ήλθε να μας βρεί στο σαλόνι. Κάθησε στον καναπέ της και η γιατρός άρχισε να την εξετάζει, Φτάνει και η καλύτερη παιδική μου φίλη για επίσκεψη. Δεν πρόλαβε να μας χαιρετήσει και άρχισαν να πέφτουν οι τίτλοι του τέλους. Μια ξαφνική κρίση δύσπνοιας, κορίτσια θα σκάσω, φέρτε μου το μηχάνημα αμέσως, έγειρε το κεφαλάκι της προς τα πίσω και πέταξε. Αυτό ήταν. Ξαφνικό, γρήγορο και μέσα στις αγκαλιές της γιατρού, της κόρης και της φίλης. Από τότε κατάλαβα πόσο σημαντικό είναι να πεθαίνεις ανάμεσα στις αγκαλιές των δικών σου ανθρώπων. Εύχομαι το ίδιο να συμβεί και σε μένα όταν θα έλθει αυτή η ώρα….
Από κει και ύστερα όλα είναι στο μυαλό μου σαν κινηματογραφική ταινία. Οι προετοιμασίες, η κηδεία, ο ατελείωτος κόσμος, τα συλλυπητήρια, τα τρήμερα, τα εννιάμερα, τα σαράντα, τα κόλυβα. ΄Όλα μόνη μου και σύμφωνα με τις επιθυμίες της. Τον θάνατο τον έτρεμε στην κυριολεξία. Παρόλα αυτά μου πέταγε και κάποιες εντολές-επιθυμίες. Τα μνημόσυνά μου τα θέλω όλα Σάββατα και όχι τίποτα κουλουράκια στο νεκροταφείο αλλά στάρι κανονικό και διαβασμένο σε λειτουργία. Αν μπορώ ας κάνω κι αλλιώς. ΄Οσο αντιδρούσα στις εντολές της όταν ήταν ζωντανή άλλο τόσο τήρησα και τηρώ τις επιθυμίες της τώρα που έφυγε.
Ο πόνος απέραντος και βουβός. Κανένας δεν κατάλαβε ποτέ πόσο μου στοίχισε ο θάνατός της και πόσο μου έλειψε η παρουσία της. Εγωίστρια εκ φύσεως και εξαιρετικά σκληρή δεν ήθελα να δείξω τίποτα εξωτερικά. Ο άντρας μου, μου το κοπανάει μέχρι σήμερα. Ούτε ένα δάκρυ δεν έχυσες στην κηδεία της μάνας σου. Η καρδιά μου το ξέρει…..Μόνο εγώ, ο Θεός και η ψυχή της, αν με βλέπει....
Τα χειρότερα ήλθαν όταν άρχισα να διαλύω το σπιτικό της. Όταν χάσαμε τον πατέρα μου δεν κατάλαβα τίποτα. Μόνο το πρώτο Πάσχα και τα πρώτα Χριστούγεννα μετά το θάνατό του ένιωσα κάπως διαφορετικά. Και να πεις ότι δεν τον αγαπούσα, Τρελή αδυναμία… Αλλά με τη μαμά τα πράγματα ήταν εντελώς διαφορετικά. Στα 53 μου έμαθα τι θα πει αληθινή ορφάνια. Και είναι αλήθεια αυτό που λένε ότι τα σπίτια κλείνουν όταν φεύγουν οι μάνες. ΄Ισως επειδή τότε νιώθεις ότι κλείνει ένας μεγάλος κύκλος, ότι τελειώνει μια ολόκληρη εποχή που συμπεριλαμβάνει εκτός από τις ζωές των γονιών σου αλλά και το μεγαλύτερο μέρος της δικής σου ζωής. Μέσα στις ντουλάπες της ανακάλυψα πράγματα που δεν περίμενα ποτέ ότι θα βρω. Το νυφικό της, λευκό, μίντι με γαλάζια μισοφέγγαρα, την ανθοδέσμη της, με αποξηραμένα λευκά και κόκκινα γαρύφαλλα, τα φυτίλια από τις λαμπάδες της (άκου…), το κουτί με τα στέφανα……
Πήρα μια μεγάλη καφέ βαλίτσα (αυτή με τα πολλά ταξίδια κι εκδρομές με τις φίλες της) και τα φύλαξα όλα με πολλή ευλάβεια και περισσότερα δάκρυα. Τα ενθύμια τα δικά της και του πατέρα μου. Το κομπολόϊ του, τα γιαλιά του, τα ρολόγια του, τον πρώτο διορισμό του στο Δημόσιο (1935), την απόλυσή του το 1968 από τη χούντα, τους επαίνους της Εθνικής Αντίστασης.
Και μέχρι να πεθάνω θα έχω την απορία, πως μια μεγάλη καφέ βαλίτσα κατάφερε να χωρέσει τα απομεινάρια της ζωής δυο ανθρώπων….που για μένα αντιπροσωπεύουν μια ολόκληρη εποχή…